Częściowe półcieniowe zaćmienie Księżyca
Po długim okresie astronomicznego zastoju wreszcie coś się dzieje. Tej nocy (10-11 lutego 2017) w godzinach od 23:34 do 3:53 będzie częściowe półcieniowe zaćmienie Księżyca. Czyli na Księżyc będący w pełni padnie cień (a ściślej - półcień) Ziemi. Gdyby w tym czasie na Księżycu znalazł się jakiś obserwator (Pan Twardowski) podczas tamtejszego dnia, to zaobserwowałby tarczę Słońca częściowo przysłoniętą przez Ziemię. Podczas fazy maksymalnej aż 98% tarczy Księżyca znajdzie się w półcieniu Ziemi. Tak więc będzie to wyjątkowo głębokie zaćmienie półcieniowe. Szczegółowe momenty zaćmienia są następujące (godzina:minuta:sekunda):
- początek zaćmienia częściowego półcieniowego: 23:34:17
- maksymalna faza zaćmienia częściowego półcieniowego: 1:43:54
- koniec zaćmienia częściowego półcieniowego: 3:53:27
Zaćmienia częściowe półcieniowe Księżyca nie są tak spektakularne, jak zaćmienia częściowe czy całkowite, jako że Księżyc tylko nieznacznie pociemnieje od góry. Najlepiej będzie obserwować go w godzinach od ok. 0:45 do 2:50. Wtedy pociemnienie górnej części tarczy Księżyca najgłębiej schowanej w półcieniu Ziemi powinno być wyraźnie widoczne. Obraz tarczy Księżyca powinien być mniej więcej taki, jak na załączonym zdjęciu zrobionym przeze mnie podczas zaćmienia półcieniowego 16.09.2016 o godz. 21:07:52. Ponadto na stronie internetowej https://www.timeanddate.com/eclipse/lunar/2017-february-11 można zobaczyć animację pokazującą, jak półcień Ziemi (ang. Earth’s penumbra) będzie przechodzić przez tarczę Księżyca. Z animacji tej widać, jak niewiele będzie brakować do zaćmienia całkowitego półcieniowego.
Zaćmienia Księżyca dla obserwatora w jednym miejscu na Ziemi, np. we Wrocławiu, trafiają się częściej, niż zaćmienia Słońca (wtedy cień Księżyca pada na Ziemię), z dwóch powodów:
1. jest większe prawdopodobieństwo trafienia Księżyca w duży cień Ziemi, niż trafienia Ziemi w mały cień Księżyca,
2. zaćmienie Księżyca jest w danym momencie widoczne z połowy Ziemi – wszędzie tam, gdzie Księżyc jest nad horyzontem, podczas gdy zaćmienie Słońca jest widoczne tylko ze stosunkowo niewielkiego obszaru na Ziemi tzw. pasa zaćmienia.
Najbliższe kolejne zaćmienia Księżyca będzie można zaobserwować we Wrocławiu w dniach:
- 7 sierpnia 2017 – zaćmienie częściowe.
- 27 lipca 2018 – zaćmienie całkowite.
Księżyc podczas zaćmienia będzie wysoko w południowej i południowo-zachodniej części nieba. Jednocześnie w południowo-wschodniej i południowej części nieba będzie bardzo jasno świecić Jowisz najjaśniejszy punktowy obiekt na niebie o tej porze. A do godziny ok. 0:30 nieco niżej w południowo-zachodniej części nieba będzie świecić najjaśniejsza gwiazda całego nieba (wszakże słabiej, niż Jowisz) – Syriusz, zaś na prawo od niego ozdoba zimowego nieba – gwiazdozbiór Oriona.
No a wcześniej przed zaćmieniem, wieczorem około godz. 18:00-19:00 w zachodniej części nieba niezwykle jasno (jeszcze jaśniej od Jowisza) świeci Wenus, zaś na prawo i nieco wyżej od niej znacznie słabszy czerwony Mars.
Jakby tego wszystkiego było mało, to dzisiaj (10.02.2017) wieczorem w godzinach 17:44-17:50 nad Wrocławiem przeleci ISS – Międzynarodowa Stacja Kosmiczna z szóstką astronautów na pokładzie (2 Amerykanów, 3 Rosjan, jeden Francuz). Około 17:44 zacznie być widoczna nad zachodnim horyzontem. Przez wrocławski zenit (pionowo nad naszymi głowami) przeleci o godz. 17:46:50, po czym przesunie się na wschodnią część nieba i o godz. 17:50:08 zniknie w cieniu Ziemi. Pomachajmy im! Stacja jest widoczna jako bardzo jasny i dość szybko przesuwający się na tle gwiazd punkt. Nie można jej pomylić z samolotem, bowiem nie mruga kolorowymi światłami, lecz świeci jednolitym białym światłem.
Życzę bezchmurnej pogody i udanej obserwacji zaćmienia.
Andrzej Astronom Wojciechowski