Europejskie Dni Dziedzictwa na Dolnym Śląsku
Europejskie Dni Dziedzictwa na Dolnym Śląsku
„Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu”
18–27 września 2026
Nowoczesne technologie w służbie zabytków w Bobolicach oraz warsztaty ginących rzemiosł w Lubinie i Gryfowie Śląskim, koncert muzyki klasycznej w Skale, analogowe brzmienia winyli w Leśnicy czy kantata stworzona z wykorzystaniem sztucznej inteligencji do wierszy XVII-wiecznego poety z Kamiennej Góry, a także spacery architektoniczno-historyczne w miastach i wsiach regionu, warsztaty dla dzieci i dorosłych, gry i zabawy terenowe – to tylko niektóre z atrakcji 34. Europejskich Dni Dziedzictwa na Dolnym Śląsku odbywających się pod hasłem „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu”. Zaplanowano kilkadziesiąt wydarzeń, na wszystkie wstęp bezpłatny.
Europejskie Dni Dziedzictwa to największy w Europie cykliczny projekt kulturalny, społeczny i edukacyjny o wyjątkowej skali i międzynarodowym zasięgu. W dwa weekendy 18–20 oraz 26–27 września 2026 również mieszkańcy Dolnego Śląska mogą brać udział w atrakcyjnych wydarzeniach. Odbędą się liczne wystawy, koncerty, projekcje filmów, spotkania autorskie, gry terenowe, spacery architektoniczne, warsztaty – artystyczne, rzemieślnicze, a nawet ornitologiczne m.in. w Bolkowie, Głogowie, Grodziszczu, Gryfowie Śląskim, Jaworze, Jeleniej Górze, Kamiennej Górze, Kątach Wrocławskich, Leśnej, Lubinie, Mściwojowie, Oleśnicy, Siedlęcinie, Stroniu Śląskim, Strzegomiu, Sycowie, Szklarskiej Porębie, Świdnicy, Wałbrzychu, Wrocławiu, Ząbkowicach Śląskich czy Złotym Stoku.
„Tegoroczna edycja, przebiegająca pod hasłem «Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu» ukazuje niezwykłą różnorodność lokalnych tradycji, historii, praktyk rzemieślniczych, pamięci zbiorowej i współczesnych sposobów ochrony dziedzictwa kulturowego” – wyjaśnia Agnieszka Szepetiuk-Barańska, koordynatorka EDD na Dolnym Śląsku. „W całym regionie odbędą się wydarzenia, które pozwolą uczestnikom odkrywać przeszłość w jej wielu wymiarach – od historii powojennych przesiedleń, przez tradycyjne rzemiosła, po nowoczesne technologie dokumentowania zabytków”.
Tradycyjne rzemiosło stanie się osią wydarzeń w wielu miejscowościach regionu. W Lubinie odbędzie się plener rzemieślniczy z pokazami i warsztatami dawnych zawodów i technik. W Gryfowie Śląskim będzie można uczestniczyć w warsztatach kulinarnych, szydełkowania i szycia maszynowego, tworzenia ludowych pająków i lalek motanek. Warsztaty czerpania papieru proponuje Wapiennik Łaskawy Kamień w Starej Morawie. W Jeleniej Górze Muzeum Karkonoskie zaprasza na warsztaty malowania na drewnie inspirowane zdobnictwem tamtejszej Chaty Karkonoskiej oraz na wizytę w pracowni konserwatorskiej, gdzie uczestnicy poznają zasady ochrony i ratowania zabytków. Z kolei w Kamiennej Górze zaprezentowana zostanie twórczość poety Enocha Gläsera w nowoczesnej odsłonie muzycznej stworzonej z wykorzystaniem AI.
W Strzegomiu można wybrać się na spacery miejskie, które ukażą zanikające detale architektoniczne i odchodzące w zapomnienie zawody. Oprowadzanie po Fundacji „Krzyżowa” będzie okazją do poznania historii Polski, Niemiec i Europy, które wyraźnie przeplatają się w tym miejscu. Natomiast przewodnicy w Głogowie, Gryfowie Śląskim, Kątach Wrocławskich, Wałbrzychu i Złotym Stoku opowiedzą o historiach znikania nieistniejących już zakładów przemysłowych.
W Jaworze przypomniane zostaną losy mieszkańców Sokolnik przesiedlonych po II wojnie światowej z Kresów Wschodnich, pokazana zostanie również wystawa rzeczy przez nich przywiezionych. Ekspozycja w Muzeum Porcelany w Wałbrzychu przywróci pamięć o ludziach tworzących historię tych misternych wyrobów. Z kolei wystawa w Sycowie zwróci uwagę na wartość zapisu kronikarskiego jako formy dokumentującej dzieje mieszkańców i regionu, a pokaz w Oleśnicy poświęcony będzie rozwojowi fotografii jako narzędzia ocalenia pamięci. Ważne dla miast herstorie wybrzmią w Świdnicy, Sycowie i Skale. A w Pałacu Bobolice zostaną zaprezentowane cyfrowe bliźniaki zabytków i nowe technologie ich ochrony.
Wrocław oferuje szeroki wachlarz wydarzeń dla dzieci i dorosłych – od wspólnego świętowania Światowego Dnia Przędzenia w Miejscach Publicznych po odwiedzenie Hotelu The Bridge i spotkania ze sztuką na ulicy Jatki. Wspólne słuchanie płyt winylowych i rozmowy o muzyce zaplanowano w OPT „Zamek”. Aktywne spędzenie czasu zagwarantuje udział w spływie kajakowym połączonym z warsztatami ornitologicznym w Odra Centrum czy w spacerze śladem miejsc, które zniknęły z mapy miasta, oraz zabytków, które otrzymały nowe funkcje, organizowanym przez Archiwum Państwowe we Wrocławiu. W Ossolineum będzie można prześledzić powojenną odbudowę miasta na podstawie doniesień z wydawanej wówczas regionalnej prasy, w Muzeum Pana Tadeusza dowiedzieć się o dziejach narodu Serbołużyczan, a w Ośrodku „Pamięć i Przyszłość” wysłuchać referatów konferencji naukowej poświęconej izbom pamięci. Stowarzyszenie Przyjaciół Muzeum Narodowego we Wrocławiu przygotuje spacer po Przedmieściu Oławskim, tropiąc blaski i cienie tej niezwykłej dzielnicy.
Muzeum Narodowe we Wrocławiu zaprasza na wykłady o burzliwych dziejach „Panoramy Racławickiej” oraz o tym, czym zaskoczyć może konserwacja dzieł sztuki. Dzieci poznają polskich projektantów szkła, a młodzież na warsztatach rysunkowych tworzyć będzie szkice na podstawie malowideł znanych artystów. Uczestnicy warsztatów architektonicznych w Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej ulepią z gliny modele tego niezwykłego budynku, zaś w Muzeum Etnograficznym będzie można wziąć udział w całodziennych warsztatach tkackich i ciesielskich prowadzonych przez doświadczonych praktyków. Tam też odbędzie się spotkanie autorskie z Urszulą Glensk wokół książki „Pinezka. Historie z granicy polsko-białoruskiej”, ogłoszonej Książką Reporterską Roku 2025 w konkursie Grand Press.
W EDD po raz pierwszy udział wezmą: Konsulat Wielkiego Księstwa Luksemburg we Wrocławiu, Biuro Parlamentu Europejskiego we Wrocławiu, Przedstawicielstwo Regionalne Komisji Europejskiej w Polsce, Fundacja Polska Wełna, Pracowania Rękodzieła Wiesławy Świder, Wrocławskie Prządki i Fundacja OnWater.pl.
„Wydarzenia tegorocznej edycji pokazują, że dziedzictwo – materialne i niematerialne – jest żywą częścią współczesności. To przestrzeń spotkania pokoleń, miejsce rozmowy o pamięci, a także inspiracja dla nowych praktyk twórczych. Europejskie Dni Dziedzictwa 2026 zachęcają, by wspólnie odkrywać, dokumentować i chronić to, co buduje lokalną tożsamość Dolnego Śląska. Do zobaczenia na wydarzeniach w regionie!” – podsumowuje i zaprasza Agnieszka Szepetiuk-Barańska.
Koordynator ogólnopolski EDD: Narodowy Instytut Dziedzictwa
Koordynator EDD na Dolnym Śląsku: Muzeum Narodowe we Wrocławiu i jego Oddział Muzeum Etnograficzne
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Szczegółowy program: https://edd.nid.pl/