Hasior w teatrze, teatr w Ossolineum
W tym roku Teatr Polski we Wrocławiu obchodzi swoje 80 urodziny. Wśród różnych uroczystości i imprez upamiętniających tę rocznicę znalazła się wystawa zorganizowana we współpracy z Zakładem Narodowym im. Ossolińskich, przybliżająca najlepsze lata w powojennej historii wrocławskiej sceny lub, jak nazwały je kuratorki wystawy, jej złotą erę. Chodzi o lata 1965-1975, gdy dyrektorami teatru byli Krystyna Skuszanka i Jerzy Krasowski. Wrocław, z prowincjonalnego pod tym względem miasta, przeobraził się wówczas w najprężniejszy, obok Krakowa, ośrodek życia teatralnego i artystycznej awangardy.
Symbolem tych lat, wykorzystanym przez autorów wystawy, jest postać Władysława Hasiora, który przez dwa lata zatrudniony był w Teatrze Polskim na etacie scenografa. Przy jego współpracy zrealizowano w Teatrze dwa spektakle: „Grę snów” Augusta Strinberga, graną razem z „Rzeczą ludzką” na podstawie poezji Mieczysława Jastruna (1971), oraz „Don Juana” Moliera (1970).
„Don Juan” jest główną osią wystawy, a główną rolę na niej odgrywają wykonane własnoręcznie przez Hasiora sceniczne dekoracje – trzy sztandary, będące połączeniem różnych materiałów, wypożyczone na tę okazję z magazynów miejskiego Muzeum Teatru. Oprócz nich można zobaczyć kilka rekwizytów do spektaklu, również wykonanych przez Hasiora, a także tekst sztuki z pieczątką urzędu cenzury, plakaty, programy teatralne i fotosy. Ciekawym uzupełnieniem jest kwestionariusz osobowy i życiorys Władysława Hasiora, złożony w teatrze w momencie zatrudnienia oraz fragmenty nagrań zrealizowanych przez wrocławską rozgłośnię Polskiego Radia, w którym Hasior opowiadał o swych wrażeniach z przyjazdu do Wrocławia, a Skuszanka i Krasowski – o współpracy z artystą.
Drugą osią wystawy jest próba pokazania artystycznej atmosfery Wrocławia z przełomu lat 60 i 70. Pomieszczenie sali zaaranżowano w formie ulicy ze słupem ogłoszeniowym i ścianami budynków oblepionych plakatami, drukami ulotnymi i wycinkami z gazet, które przywołują działalność innych wrocławskich teatrów: Kalambura, Pantomimy, Teatru Laboratorium Jerzego Grotowskiego, rodzące się wtedy festiwale artystyczne czy też działalność indywidualnych awangardowych artystów, takich jak twórcy poezji konkretnej Marianna Bocian i Stanisław Dróżdż.
Częścią kulturalnej atmosfery tamtych lat była działalność „Klubu 1212” (nazwa nawiązywała do liczby miejsc na widowni Teatru Polskiego), popularyzującego teatr wśród młodzieży szkolnej Dolnego Śląska. Powstanie klubu było pokłosiem konkursu „Młodzież poznaje teatr”, zorganizowanego w 1966 r. Nagrodami były prace plastyczne wykonane przez Władysława Hasiora. Autorom wystawy udało się odnaleźć dwie z nich, wiszące dotąd na ścianach pokojów nauczycielskich w Zespole Szkół Chemicznych w Brzegu Dolnym i Technikum Budowlanego we Wroclawiu, które konkurs wygrały. Dzięki uprzejmości dyrektorów, prace zostały wypożyczone na wystawę i po raz pierwszy są prezentowane szerszej publiczności.
Konkurs, który z założenia miał być jednorazowym wydarzeniem, cieszył się tak dużą popularnością, że był kilkakrotnie powtarzany, a w 1972 roku na jego kanwie powstał Klub 1212, założony i prowadzony przez teatrolożkę Annę Hannową, który przez 30 lat wychowywał świadomych odbiorców sztuki teatralnej. Członkowie Klubu regularnie oglądali spektakle, uczestniczyli w spotkaniach z aktorami i reżyserami i pisali recenzje teatralne. Z archiwum Klubu wybrano i zaprezentowano na wystawie kilka napisanych, a często też zilustrowanych przez młodzież recenzji spektaklu „Don Juan”, niektóre z poprawkami redakcyjnymi, a także zdjęcia budynku i wnętrz Teatru Polskiego wykonane przez członków sekcji fotograficznej Klubu, które przypominają wygląd teatru sprzed pożaru w 1994 r.
Wystawę „Scena Hasiora” można oglądać do końca września 2026 r. w Auli im. Mieczysława Gębarowicza Zakładu im. Ossolińskich przy ul. Szewskiej 37 we Wrocławiu. Wstęp wolny.
Jako uzupełnienie wystawy, w sąsiadującym z budynkiem Ossolineum ogrodzie barokowym, do końca czerwca prezentowane są plakaty Teatru Polskiego – dzieła artystów współpracujących z Teatrem, m.in. Jan Jaromira Aleksiuna, Daniela Mroza, Andrzeja Pągowskiego, Wiktora Sadowskiego i Franciszka Starowieyskiego.