Piękno zaklęte w pieniądzu (zastępczym)
.jpg)
Pieniądz zastępczy, zwany również notgeldem, pojawił się z powodu problemów, jakie przeżywały gospodarki różnych krajów. I wojna światowa dała się mocno we znaki nie tylko gospodarce, ale również ludności cywilnej, która by nie stracić swych oszczędności, masowo wypłacała pieniądze z banków, a gdy te wstrzymały wypłaty, zaczęto gromadzić bilon, wykonany ze srebra i złota. Tym samym w ciągu krótkiego czasu zabrakło w obiegu drobnych pieniędzy i stąd postanowiono wydawać pieniądz zastępczy.
Wleń. Henryk I Brodaty i św. Jadwiga
Bitwa pod Dobromierzem
Paczków, 75 fenigów
Aby móc wydawać notgeldy, należało mieć rzecz jasna zezwolenie władz, jednak trudno było nad tym zapanować i zdarzały się przypadki samowolnego wydawania. Instytucji mających zgodę na emisję pieniądza zastępczego o określonej dacie wykupu było bardzo wiele. Robiły to urzędy powiatowe, miejskie, wojsko wypłacało żołd żołnierzom w ten sposób, poza tym wypłatę często otrzymywali pracownicy kolei, zakładów produkcyjnych, a nawet... gospodarstw na wsi.
Z początku jakość wypuszczanych na rynek "pieniędzy" była niezwykle marna. Pisane ręcznie na kawałku papieru, uwierzytelniane pieczątką stanowiły jednak cenne zabezpieczenie wierzytelności. Później pojawiły się drukowane, niejednokrotnie na specjalnym papierze, a na dodatek bogato zdobione, przedstawiające sceny historyczne, widoki miast, czy sceny mające za cel agitację polityczną. Z powodu swoich walorów estetycznych od razu stały się celem kolekcjonerów. Nic zresztą dziwnego, wystarczy spojrzeć na zamieszczone przykłady.
Kudowa-Zdrój, 50 fenigów
Panorama Dobromierza, po prawej wieża widokowa
Największy "wysyp" interesujących nas numizmatów przypada na okres po I wojnie światowej i lata 20-te XX wieku. Okres powojenny sprzyjał ich wydawaniu, szalała inflacja i co rusz nominały były coraz wyższe, dochodząc w szczytowym okresie nawet do... 100 miliardów marek. Dzisiaj są dla nas po prostu piękne!
Waldemar Brygier – NaszeSudety.pl
Zobacz także:
Pieniądz zastępczy na Śląsku 1914-1924
Pieniądz zastępczy w rejencji wrocławskiej w latach 1914-1924