Pomnik Jana Pernera w Českiej Třebovej
Przesiadka z pociągu na autobus w Českiej Třebovej zaprowadziła nas na plac, przy którym stoi ciekawy pomnik. Upamiętnia czeskiego budowniczego kolei, Jana Pernera (1815-1845).
* * *
Najpierw, jako niedawny absolwent praskiej politechniki, w 1836 r. pojechał budować kolej z Petersburga do Carskiego sioła, a po powrocie do Czech zyskał zatrudnienie w spółce Północnej Kolei Cesarza Ferdynanda, gdzie pracował m.in. przy budowie odcinka z Ostrawy do Oświęcimia. Po kilku latach awansował na stanowisko wyższego inżyniera kolei państwowych. Uczestniczył m. in. w trasowaniu linii z Pragi do Drezna i z Wiednia do Pragi, a następnie kierował pracami przy budowie tej ostatniej. Podczas otwarcia odcinka z Ołomuńca do Pragi 20 sierpnia 1842 r., osobiście prowadził pociąg wiozący m.in. arcyksiążąt Franciszka Karola i Józefa.
Cała linia została uroczyście otwarta 20 sierpnia 1845 r., 1 września zainaugurowano ruch pasażerski, a na 1 października planowano rozpoczęcie ruchu towarowego. Perner osobiście nadzorował ostatnie przygotowania.
9 września wracał pociągiem z Moraw do Pardubic, gdzie mieszkali wówczas jego rodzice. Jechał w pierwszym wagonie za lokomotywą. Po przejechaniu tunelu w Chocni, który sam zaprojektował, zszedł na najniższy stopień zwalniającego przed stacją wagonu i obrócił się, aby spojrzeć na wylot tunelu. W tym momencie uderzył głową w słup semafora. Wbrew radom sprowadzonego na miejsce lekarza, postanowił kontynuować podróż. Wysiadł na dworcu w Pardubicach, przeszedł kilka kroków i runął na ziemię. Przewieziono go do domu rodziców przy dzisiejszej ul. Pernerovej, gdzie nazajutrz zmarł, mając zaledwie 30 lat.
Dziś jest patronem ulic w wielu miastach na trasie linii, które projektował, m.in. na praskim Karlinie, w Chocni, Ostrawie i Českiej Třebovej. Jego pomnik stoi też przed dworcem głównym w Pardubicach. Autorem pomnika w Českiej Třebovej jest brneński rzeźbiarz Jaromír Gargulák.
Tunel w Chocni został uszkodzony podczas II wojny światowej i w 1947 r. zdecydowano o jego likwidacji. Do dziś pozostał po nim głęboki wykop.