Srebrny ołtarz znów w katedrze
Fot. Waldemar Brygier / NaszeSudety
Po 75 latach wrócił do wrocławskiej katedry srebrny ołtarz główny fundacji biskupa Andrzeja Jerina (1540-1594). To niezwykłe wydarzenie, bo poprzedziły je wytężone prace nad odnowieniem ołtarza, a także w znacznej części odtworzeniem srebrnych elementów. Podczas oblężenia Wrocławia ołtarz został zdemontowany i podzielony na części. Po zakończeniu działań wojennych nigdy nie był prezentowany w całości. Jego rekonstrukcję mogliśmy oglądać w czasie wystawy „Skarbiec. Złotnictwo archikatedry wrocławskiej” w Muzeum Narodowym w 2017 roku. Wtedy też powstał pomysł, by ołtarz po renowacji, wrócił do katedry.
Wykonany w manierystycznym stylu ołtarz ufundowany został przez bpa wrocławskiego Andrzeja Jerina. Wykonanie zlecił artystom wrocławskim: złotnikowi Paolowi Nitschowi oraz malarzowi Bartholomeusowi Fichtenbergowi. Ołtarz składa się z głównej szafy i dwóch par skrzydeł. Jest tak zbudowany, że posiada dwa otwarcia.
Ołtarz zamknięty przedstawia dwa skrzydła, na których umieszczono głównych ojców Kościoła zachodniego. Po lewej stronie widzimy w części górnej świętego papieża Grzegorza Wielkiego. W dolnej części jest namalowana postać świętego Ambrożego, biskupa Mediolanu. Prawe skrzydło przestawia w górnej części świętego Hieronima, ukazanego w kardynalskim stroju. W dolnej części został przedstawiony święty Augustyn, biskup Hippony.
Pierwsze otwarcie ołtarza prezentuje sceny z życia patrona wrocławskiej katedry, świętego Jana Chrzciciela. Składa się ono z ośmiu kwater malarskich, umieszczonych w dwóch rzędach górnym i dolnym.
Drugie otwarcie ołtarza pozwala nam zobaczyć jego najważniejszą część, czyli figuralne przedstawienia, wykonane w srebrze przez niezwykle utalentowanego wrocławskiego złotnika Paula Nitscha. W centralnej części widzimy scenę ukrzyżowania. Spoglądamy na rozpiętego na krzyżu Chrystusa, obok którego stoi jego Matka Maryja i umiłowany uczeń, święty Jan apostoł i ewangelista. Scena ukazuje, co dzieje się na ołtarzu podczas każdej Mszy świętej, czyli sakramentalne uobecnianie znawczej ofiary Chrystusa.
W skrzydłach bocznych zostały umieszczone, również wykonane w srebrze, figuralne przedstawienia świętych patronów katedry, kapituły katedralnej, Śląska i fundatora ołtarza. Są to od lewej górnej strony święty Jan Chrzciciel, święty Wincenty diakon i męczennik. Po prawej stronie w górnej kwaterze umieszczony został święty Andrzej apostoł, patron fundatora, a w dolnej święta Jadwiga Śląska. Na dolnym obrzeżu centralnej szafy znajduje się inskrypcja, mówiąca o fundatorze i fundacji ołtarza. Natomiast na dolnych obrzeżach skrzydeł w centrum umieszczone zostały medaliony, przedstawiające z lewej strony popiersie biskupa Jerina, a z prawej jego tarczę herbową. Wszystkie wymienione sceny umieszczone są na bordowym aksamicie, ozdobione gwiazdami, gwoźdźmi i innymi elementami dekoracyjnymi.
Opis ołtarza pochodzi z folderu wydanego z okazji uroczystości powrotu srebrnego ołtarza głównego Świętego Jana Chrzciciela (1591) fundacji biskupa Andrzeja Jerina (1540-1596) do wrocławskiej katedry pw. Św. Jana Chrzciciela.
