Mapy, przewodniki
Wyszukiwarka
Kalendarz imprez
Subskrypcja

Nowe wydawnictwa
  • 2024-05-19 23:27

    Książka zawiera opisy 112 gatunków roślin chronionych przedstawionych na 230 fotografiach. Opisy dotyczą biologii, ekologii, zagrożeń i ochrony poszczególnych gatunków oraz niepublikowanych w książkach tego typu informacji m. in. z wyjaśnieniem źródła pochodzenia nazw polskich i łacińskich, najnowszych badań z zakresu zapylania kwiatów, medycyny, ochrony środowiska, ziołolecznictwa, magii, zabobonów, architektury, symboliki itp.

  • 2024-05-17 08:15

    Dzieje Środy Śląskiej zawsze cieszyły się dużym zainteresowaniem zarówno historyków oraz regionalistów, jak i jej mieszkańców. Leżące w połowie drogi pomiędzy Wrocławiem a Legnicą miasto dzieliło często losy tych dwóch stolic księstw śląskich, a także przeżywało wzloty i upadki w ramach Korony Czeskiej, Austrii Habsburgów, Prus i Niemiec. W wyniku II wojny światowej Środa Śląska znalazła się w granicach Polski. Poza tą wielką historią miasto posiada wartości, którymi szczyci się do dzisiaj

  • 2024-05-17 08:10

    28 maja 1997 roku. Południe. Z każdą minutą tłum otaczający klasztor w Lubiążu gęstnieje. Napięcie sięga zenitu, gdy z czarnej toyoty wysiada… sam Michael Jackson! Jaki sekret łączy go z opactwem Cystersów? Czy ma to coś wspólnego z mission impossible, którą Tom Cruise planuje na moście nad Jeziorem Pilchowickim? Może Mirosław Hermaszewski, rezolutny chłopak z Wołowa, który w przyszłości spełni swoje nieziemskie marzenie, zdradzi nam...

  • 2024-04-17 11:23

    Zaginięcia zawsze się zdarzały. Niektórzy przepadali bez wieści, innych znajdowano martwych, byli i tacy, którzy celowo zacierali za sobą ślady. Waldemar Wilski rozpłynął się w powietrzu podczas swojego wesela. Tropy biegną równolegle przez nieświęte życie Wilskiego, aż komisarz Sonia Kranz znajduje makabryczny dowód, że zaginiony naprawdę mocno wzburzył komuś krew. Dramatyczny przebieg morderstwa wydaje się nieprawdopodobny, ale ponad sto lat temu na tych terenach wydarzyła się podobna historia

  • 2024-04-17 10:44

    Mila uwielbia kilka rzeczy: zapach farb olejnych, niekończące się rozmowy z przyjaciółką, pracę w księgarni, smak słodko-kwaśnych żelków i ciepły brzuch beagle’a o imieniu Zakładka. Ale jest coś jeszcze, co powinniście o niej wiedzieć: najbardziej na świecie kocha Karkonosze oraz wszystko, co można tam znaleźć. No, prawie wszystko! Mila nie znosi nowoczesnych apartamentowców, które nijak się mają do sudeckiej architektury, a jednak rosną w Szklarskiej Porębie niczym grzyby po deszczu

Które z n/w pasm jest Twoim ulubionym?
Sonda
Wizyt:
Dzisiaj: 324Wszystkich: 13952654

Zaklinacze czasu. Kolędniczy teatr obrzędowy

Fot. Waldemar Brygier - NaszeSudety
Fot. Waldemar Brygier - NaszeSudety
2023-11-26 17:04

     Turonie, niedźwiedzie, dziady i inne maszkary to bohaterowie widowisk kolędniczych praktykowanych w okresie Bożego Narodzenia. Ich barwne kostiumy, niezwykłe maski i rekwizyty można obejrzeć na nowej wystawie w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu. Odtworzone zostały pochody kolędnicze z Dolnego Śląska, Małopolski, Górnego Śląska i Śląska Opolskiego. Ekspozycję wzbogacą zapisy dźwiękowe i filmowe przenoszące widza w sakralno-magiczny świat kolędniczego teatru obrzędowego.

     Tradycja rytualnego składania życzeń przez kolędników w okresie Bożego Narodzenia, Nowego Roku oraz ostatków była szeroko praktykowana w minionych stuleciach aż do początku XX wieku. Fundamentem tego swoistego teatru była magia i głęboko zakorzenione wierzenia religijne, które dodawały każdemu obrzędowi głębszego wymiaru.

      Dopełniały go elementy lokalnego folkloru: gwara, muzyka, pieśni i strój. „Wszystko to sprawiało, że teatr obrzędowy żywo oddziaływał na uczestników, wciągając ich w magiczny świat dawnych wierzeń i tradycji. Przypominał o związku człowieka z naturą i cyklicznością życia, a występy kolędników nie były jedynie odświętną formą spędzania czasu, ale też duchowym przeżyciem, pozwalającym na komunikację z przodkami, duchami i siłami natury” – tłumaczy kuratorka wystawy Dorota Jasnowska.

     Przez wystawę prowadzi widzów chronologia roku obrzędowego. Pokazany został pochód mikołajów, taki jak te, które już na początku grudnia odbywały się w Istebnej w Beskidzie Żywieckim, a także przedstawione są bandy mikołajowe z Łąki koło Pszczyny. Każda miejscowość celebrowała bowiem odmienny wariant obrzędu, ale cel był wspólny – zwycięstwo dobra nad wyganianym ze wsi złem.

     Integralną częścią obchodów Bożego Narodzenia było m.in. chodzenie z gwiazdą oraz chodzenie z szopką, dlatego na wystawie nie mogło zabraknąć kolorowych gwiazd kolędniczych oraz szopek z Dolnego i Górnego Śląska Dolnego, w tym wykonanych przez znanego rzeźbiarza, twórcę szopek i masek obrzędowych Jerzego Hulkę z Łękawicy koło Żywca.

     Prezentowane są maski i kostiumy maszkar, które według dawnych wierzeń były uosobieniem sił magicznych. Wśród maszkar zwierzęcych widzowie zobaczą m.in. turonie, symbolizujące zdrowie, tężyznę fizyczną i płodność. W ich towarzystwie często pojawiali się mężczyźni w przebraniach dziadów lub innych niezwykłych postaci, których maski i stroje również będą częścią ekspozycji.

     Draby noworoczne to ciekawy zwyczaj praktykowany na Dolnym Śląsku. Z życzeniami pomyślności i powodzenia przychodziły one do domów w postaci przebierańców w charakterystycznych słomianych strojach, które również można zobaczyć na wystawie. Nie zabrakło też strojów dziadów noworocznych z Żywiecczyzny. W okolicach Żywca duże grupy jukaców do dziś odgrywają spektakularne widowiska. Zwyczaj ten wpisany został na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

     Znalazł się również na niej zwyczaj wodzenia niedźwiedzia, celebrowany w czasie kończących karnawał ostatków, zwanych też zapustami. Wodzenie niedźwiedzia z Opolszczyzny zostało pokazane na wystawie obok grupy obrzędowej combrów z górnośląskiej wsi Świbie. W niej główną postacią wśród przebierańców, poza niedźwiedziem, jest wielbłąd – w gwarze śląskiej zwany kamelą.

     „Warto zanurzyć się w wykreowaną na wystawie magię, aby chociaż na chwilę uwierzyć w siłę ludzkiej wyobraźni i sprawczość gestów, słów, dźwięków, masek i strojów. Tymi narzędziami teatralnej i obrzędowej ekspresji polski folklor posługuje się w sposób fenomenalny” – zachęca Elżbieta Berendt, kierowniczka Muzeum Etnograficznego we Wrocławiu.

     Prezentowane na wystawie zabytki pochodzą ze zbiorów: Muzeum Śląskiego w Katowicach, Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Muzeum Śląska Opolskiego, Muzeum Miejskiego w Żywcu oraz Muzeum Etnograficznego we Wrocławiu.

 

Wybrane wydarzenia towarzyszące wystawie:

❧ 1 grudnia, g. 18:00
Skład Niearchaiczny – koncert muzyki Beskidu Żywieckiego
Bilety w cenie 10 zł

❧ 2 grudnia, g. 13:00
Basy sieradzkie zwane czasem dudami – warsztaty dla dorosłych
Prowadzenie: Joanna Szaflik
Bilety w cenie 30 zł, zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

❧ 3 grudnia, g. 12:00
Kolorowe opłatki – warsztaty dla dzieci w wieku 7–12 lat
Prowadzenie: Julia Szot
Bilety w cenie 5 zł, zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

❧ 9 grudnia, g. 15:00
Akademia Dobrej Formy Piernikarskiej – warsztaty dla dorosłych
Prowadzenie: Tomasz Karamon
Bilety w cenie 10 zł, zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

❧ 9 grudnia, g. 15:00
Ozdoby świąteczne ze słomy i papieru – warsztaty rodzinne z tłumaczeniem na PJM
Prowadzenie: Olga Budzan, tłumaczenie: Agata Mazieńczuk
Wstęp wolny, zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

❧ 10 grudnia, g. 11:00
Kolędnicza maskarada – warsztaty dla dzieci
Prowadzenie: Anna Kaźmierak
Bilety w cenie 10 zł, zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

❧ 16 grudnia, g. 15:00
Kolędy życzące – wykład
Prowadzenie: Marta Derejczyk
Wstęp wolny

❧ 17 grudnia, g. 12:00
Pająk na święta – warsztaty dla dzieci w wieku 7–12 lat
Prowadzenie: Olga Budzan
Bilety w cenie 5 zł, zapisy: edukacja@muzeumetnograficzne.pl lub 71 344 33 13

❧ 27 grudnia, g. 15:00
Oprowadzanie kuratorskie
Prowadzenie: Dorota Jasnowska
Wstęp w cenie biletu na wystawę czasową

[materiały prasowe Muzeum Etnograficznego]
Fot. Waldemar Brygier - NaszeSudety

 


Sudecka Księgarnia Wysyłkowa poleca:

 

Galeria

  • Dodaj link do:
  • facebook.com
 

Komentarze

Komentarz
Facebook